السيد محمد حسين الطهراني
373
الله شناسى (فارسى)
در آن دور و حركت دورانى است ؛ و آن گردش كه بجاى اوّلين خود بازگشت مىنمايد ، موجب مىشود كه نماز عصر ، ما را بر حصول امر عجيب و شگفت آورى برساند . 3 - و در نزد خردِ خردمندان معلوم است كه هر حركت دورانى نه وسط و ميانهاى دارد كه بتوانى آن را ببينى ، و نه دو طرف و جهتى كه در دو سمت آن باشند ! 4 - پس فدايت شوم ! اين امر به چه كيفيّت خواهد بود تا اينكه بندهء خدا به علم غريب و دانش پنهان و دور از دست ، اختصاص داده شود . بيان محيى الدّين در عبوديّت غير مشوب به ربوبيّت ، با ربوبيّت غير مشوب با عبوديّت . . . « 1 » بنابراين اسماء دربارهء مرد كامل ، تمانع و تدافع دارند ؛ و اينگونه تمانع و تدافع موجب مىشود تا دربارهء كسى كه صفاتش اينچنين است ، اثرشان
--> ( 1 ) در اينجا محيى الدّين بحثى طويل فرموده است تا مىرسد به اينجا كه مىگويد : « و سبب اهمّيّت نماز عصر آنست كه اوائل نمازهاى چهارگانهء ديگر محدود است مگر عصر . زيرا وقت نماز مغرب محدود است به غروب شمس و آن امرى است محسوس و محقّق . و اوّل عشاء محدود است به غيبوبت شفق و آن امرى است محسوس و محقّق . و نماز فجر اوّلش محدود است به سپيدى كه عَرضاً بر روى افق پيدا مىشود بطور مستطير نه بطور مستطيل ، و آن نيز امرى است محسوس و محقّق . و نماز ظهر محدود است به زوال شمس و به سايهء شاخص و آن نيز امرى است محسوس و محقّق . و امّا اين حدود هيچيك از آنها در نماز عصر نيست ، پس منزّه است از حدود محقّقه ؛ و بنابراين پيغمبر صلّى الله عليه و آله وقت آن را بدينطور تعيين كرده است كه شمس با رنگ سپيد و پاك خود بر فراز آسمان بيايد . و چون اين حدّ وارد در نماز عصر مثل بقيّهء حدود نمازها در ظهور نيست لهذا رسول اكرم صلّى الله عليه و آله به جهت مناسبت با نفى تحديد و تحقيق حدود ، نماز عصر را معظّم داشته است . » در اينجا نيز محيى الدّين شرحى بيان مىكند تا مىرسد به اينكه مىگويد : فإنّ الاسماءَ - إلخ .